Makaron z sosem z gorgonzoli z dodatkiem czarnych oliwek

Makaron z sosem z sera gorgonzola i czarnych oliwek to propozycja na szybki obiad. Na przygotowanie sosu nie potrzeba więcej czasu niż na ugotowanie makaronu, więc danie jest gotowe w niecały kwadrans.

Sos z gorgonzoli jest biały, więc lepiej będzie wyglądał na kolorowym makaronie. Ja użyłem trójkolorowego trofie lucane. 

Składniki (dla 3 osób):

• 300 g makaronu
• 150 g pikantnej gorgonzoli
• 200 ml śmietany 30 proc.
• ok. 10 czarnych oliwek
• szczypta mielonego czarnego pieprzu

Sposób przygotowania:

Makaron ugotować zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu. W tym czasie przygotować sos: do rondla wlać śmietanę, dodać gorgonzolę podzieloną na mniejsze kawałki i cały czas mieszając gotować na małym ogniu aż ser się rozpuści. Na koniec dodać posiekane czarne oliwki i pieprz.

Ugotowany makaron odlać, włożyć ponownie do garnka, zalać sosem i dokładnie wymieszać. Danie podawać z tartym parmezanem lub przyzdobione świeżymi ziołami.

Polędwiczki z dorsza w sosie cytrynowym z łódeczkami z ziemniaka

Dorsz atlantycki to drapieżna ryba morska występująca w Oceanie Atlantyckim i morzach północnej Europy. Dorasta do niespełna 2 m długości, a żyje nawet 20 lat. Obok szprota i śledzia dorsz jest gatunkiem najliczniej poławianym przez rybaków państw Unii Europejskiej i najcenniejszym z nich.

Ryba ta odegrała znaczącą rolę w historii Europy. Dorsz suszony na mrozie był prowiantem wikingów i przyczynił się do poznania północnego Atlantyku. Uważa się, że dzięki połowom tej ryby Ameryka mogła zostać odkryta przez rybaków dużo wcześniej niż zrobił to Kolumb. Do dziś dorsz jest istotnym elementem kuchni portugalskiej, w której ponoć można znaleźć 365 sposobów przyrządzenia tej ryby - po jednym na każdy dzień roku.

Mięso dorsza jest białe i można przyrządzać je w różnoraki sposób. To głównie tę rybę znajdziemy w angielskiej "fish and chips". W Portugalii i jej byłej kolonii Brazylii dorsz tradycyjnie podawany jest w Wigilię.

Mojego dorsza zapiekłem w piekarniku, a podałem z sosem cytrynowym, który dobrze pasuje do większości ryb oraz z pieczonymi łódeczkami z ziemniaka.

Składniki (dla 2 osób):

• polędwiczki z dorsza (500 g)
• 1 łyżka masła klarowanego
• świeżo mielony czarny pieprz
• sól

na sos:

• 1 czubata łyżki masła klarowanego
• 2 łyżki mąki pszennej
• sok z 1/2 cytryny
• szczypta tymianku
• sól (ewentualnie)
• ok. 2/3 szklanki gorącej wody

na ziemniaczane łódeczki:

• 6 ziemniaków
• sól
• pieprz cytrynowy
• tymianek

Sposób przygotowania:

Ziemniaki dokładnie umyć, ale nie obierać. Zalać wodą, doprowadzić do wrzenia i gotować ok. 10 minut, tak by były miękkie z zewnątrz, ale nie całkowicie ugotowane. Sprawdzimy to wbijając w nie widelec. Gdy będą gotowe, należy je odlać.

Przestudzone ziemniaki pokroić wzdłuż na ćwiartki, spryskać oliwą z oliwek, posypać pieprzem cytrynowym, solą i tymiankiem.

Rybę umyć, natrzeć solą i posypać świeżo zmielonym czarnym pieprzem. Włożyć do naczynia do zapiekania, polać roztopionym masłem i przykryć folią aluminiową.

Rybę i ziemniaki wstawić do piekarnika rozgrzanego do 200 stopni Celsjusza - rybę niżej, ziemniaki wyżej. Piec 20 minut.

Pod koniec pieczenia ryby przyrządzić sos: roztopić masło, dodać mąkę i lekko ją przesmażyć - tak żeby straciła smak surowizny, ale nie zrumieniła się nadmiernie. Następnie dodać sok z 1/2 cytryny i dokładnie wymieszać. Gdy mąka się zetnie, cały czas mieszając ją trzepaczką, zacząć dodawać wrzątek. Wody należy dodać tyle, żeby sos uzyskał pożądaną gęstość. Na koniec sos doprawić solą (jeśli będzie taka potrzeba) i dodać szczyptę roztartego w dłoniach tymianku.

Wyjętą z piekarnika rybę polać sosem i podać z zapieczonymi ziemniakami.

Śmietanowy sos pieczarkowy

Sos pieczarkowy na bazie śmietany jest delikatny w smaku i doskonale nadaje się do wielu potraw, zarówno mięsnych, jak i wegetariańskich. By nie zabić smaku pieczarek, sos należy przyprawić tylko niewielką ilością pieprzu i soli.

Składniki:

• 500 g pieczarek
• 1 niezbyt duża cebula
• 1 łyżka klarowanego masła
• 400 ml śmietany 30 proc.
• mielony czarny pieprz
• sól

Sposób przygotowania:

Cebulę drobno posiekać i zeszklić w rondlu na 1 łyżce klarowanego masła. Pieczarki umyć i pokroić w cienkie plastry. Dodać do zeszklonej cebuli i dusić razem pod przykryciem przez 5 minut. Po tym czasie odkryć i mieszając od czasu do czasu gotować ok. 15 minut, tak by odparować nadmiar wody, którą puściły pieczarki. Doprawić do smaku solą i pieprzem.

Dodać śmietanę, doprowadzić do wrzenia i gotować, aż sos zostanie zredukowany do pożądanej gęstości.

Łosoś w sosie chilli ze szparagami pod cytrynowymi grzankami

Łosoś ze szparagami najbardziej kojarzy mi się z wiosną, ale skoro szparagi można kupić już w grudniu, jak mogłem oprzeć się przed przyrządzeniem tego dania?

Łosoś jest delikatną rybą i nie należy smażyć go zbyt długo, by nie wyszedł zbyt suchy. Sos chilli tendoskonale ten delikatny smak podkreśla.

Składniki (dla dwóch osób):

• 2 kawałki świeżego łososia (po ok. 200g)
• 1 pęczek zielonych szparagów
• 3 drobno pokrojone kromki bagietki
• skórka i sok z 1 cytryny
• 1 ząbek czosnku
• 1/2 pęczka natki pietruszki
• przyprawa do ryb
• olej do smażenia
• kilka plastrów masła

na sos chilli:

• 4 czerwone papryczki chilli
• 1 ząbek czosnku
• 75 ml białego octu winnego
• 100 ml wody
• 50 g brązowego cukru

Sposób przygotowania:

sos:

Papryczki rozkroić, usunąć nasiona i drobno posiekać, po czym zrumienić na suchej patelni (przez ok. 2-3 minuty). Dodać cukier (użyłem muscovado), drobno posiekany czosnek, wodę i ocet winny. Gotować przez ok. 15 minut, a następnie zblendować.

grzanki:

Kromki bagietki pokroić w drobną kostkę i wymieszać ze skórką i sokiem z 1 cytryny oraz drobno posiekaną natką pietruszki i czosnkiem.

szparagi:

Szparagi umyć, odciąć dolną, najtwardszą część pędów (ok. 2 cm długości - można je zamrozić i później wykorzystać do przygotowania zupy). Wyłożyć na blachę, a na wierzch położyć kilka plasterków masła i posypać przygotowanymi grzankami.

łosoś:

Płat łososia umyć i podzielić na części odpowiedniej wielkości. Natrzeć solą i posypać przyprawą do ryb.

Na patelni rozgrzać olej i pod przykryciem smażyć rybę ok. 3 minuty z obu stron - najpierw od strony skóry, później od strony mięsa. Na koniec łososia odwrócić mięsem do góry, polać sosem chilli, zdjąć z palnika i trzymać pod przykryciem jeszcze ok. 1 minuty, by sos się zagrzał.

Polędwiczki wieprzowe w sosie kaparowym

To moje drugie podejście do polędwiczek wieprzowych. Za pierwszym razem podałem je w sosie ze świeżych kurek. W listopadzie o kurki trudno, więc tym razem zdecydowałem się na zrobienie delikatnego sosu z kaparów na bazie śmietany.

Składniki (dla 3-4 osób):

• 1 polędwiczka wieprzowa (ok. 800 g)
• 2 łyżki klarowanego masła

na sos kaparowy:

• 300 ml śmietany 30 proc.
• ok. 50 g kaparów (użyłem tzw. jabłuszek)
• szczypta rozmarynu
• mielony czarny pieprz

Sposób przygotowania:

Polędwiczka wieprzowa jest mięsem bardzo delikatnym i nie ma potrzeby jej rozbijania tłuczkiem - wystarczy użyć do tego dłoni.

Polędwiczkę myjemy, czyścimy z błon i kroimy w poprzek na plastry grubości ok 3 cm. Każdy plaster kładziemy na bok i ubijamy ręką w poprzek włókiem, tak by miał grubość ok. 1 cm.

Mięso skrapiamy sokiem z cytryny i oliwą, nacieramy świeżo zmielonym pieprzem i odrobiną soli, po czym wstawiamy do lodówki na ok. 2 godziny (a najlepiej na całą noc).

Smażymy na średnim ogniu, po 2-3 minuty z obu stron, na klarowanym maśle.

Sos kaparowy:

Kapary (pąki kwiatowe lub owoce, czyli tzw. jabłuszka) ucieramy blenderem z odrobiną śmietany. Powstałą masę przekładamy do rondla, dodajemy rozmaryn, nieco mielonego czarnego pieprzu i wlewamy resztę śmietany. Cały czas mieszając, sos redukujemy na małym ogniu do pożądanej gęstości.

Kupowane w zalewie kapary są dość słone, więc do sosu nie trzeba już dodawać soli.

Polędwiczki wieprzowe z sosem kaparowym podajemy przyzdobione kaparowym "jabłuszkiem".

Sos kaparowy na bazie śmietany

Sos do mięs z soku z granatu

Granat właściwy jest krzewem lub niewielkim drzewem. Występuje dziko w Azji i jest jedną z najstarszych uprawianych roślin owocowych. W Palestynie owoce granatu użytkowano już 5 tysięcy lat przed naszą erą. W starożytnej Grecji owoc granatu był symbolem płodności. Widnieje m.in. w herbie Hiszpanii, do której Arabowie przywieźli go w X w.

Owoc granatu ma wielkość jabłka i zawiera liczne nasiona wielkości nasion kukurydzy. W czasie dojrzewania zewnętrzna część łupiny nasiennej mięśnieje i staje się niezwykle soczysta. Właśnie ona jest jadalną częścią owoców granatu.

Sok z granatów ma słodko-cierpki smak. Zwykle robi się z niego słodkie desery, m.in. galaretki i sorbety. Można jednak przyrządzić z niego także doskonały sos do mięs.

Składniki:

• 1 owoc granatu
• 1/2 szklanki bulionu
• 1/2 cebuli
• 1 ząbek czosnku
• 2 łyżki płatków z migdałów
• 1 łyżka mąki
• 1 łyżka brązowego cukru muscovado
• 1 łyżka masła klarowanego
• 1 łyżeczka mielonej słodkiej papryki
• 1 łyżeczka kurkumy
• szczypta kuminu
• 5 łyżek czerwonego wytrawnego wina

Sposób przygotowania:

Granat umyć i osuszyć. Odciąć górną część owocu (mniej więcej na 1/4 wysokości), tak by po przecięciu było widać nasiona. Dolną część owocu naciąć wzdłuż miejsc, gdzie znajduje się niejadalna, biała błona.

Nieco oddzielonych od błon nasion w czerwonych łupinach zostawić do późniejszej dekoracji mięsa. Pozostałe wrzucić do rondla, dodać 1/2 szklanki wody i doprowadzić do wrzenia. Wsypać 1 czubatą łyżkę cukru muscovado i gotować 5 minut, by cukier się rozpuścił. Zestawić z ognia i nieco przestudzić. Powstały sok przelać przez sito. Pozostałe nasiona z łupinami rozgnieść np. tłuczkiem do ziemniaków i przetrzeć przez sito, by wydobyć z nich cały sok.

W drugim rondlu zeszklić na maśle drobno posiekaną cebulę, po czym dodać czosnek, słodką paprykę, kurkumę, kumin i mąkę. Przesmażyć, aż całość nabierze brązowej barwy. Powoli wlewać gorący bulion i szybko mieszać trzepaczką. Doprowadzić do wrzenia i dodać sok z granatu i wino. Ponownie doprowadzić do wrzenia i zredukować do pożądanej gęstości. Na koniec dodać uprażone na suchej patelni płatki z migdałów.

Sos doskonale pasuje do delikatnych mięs, np. cielęciny i polędwiczek wieprzowych.

Pieczony łosoś z sosem z wina

To kolejne danie, które daje się przyrządzić w pół godziny, a nawet w 20 minut. Łosoś piecze się bardzo szybko, a pieczenia nie należy przedłużać, by ryba nie zrobiła się sucha. Zbyt długo pieczonego łososia może też nie udać nam się wyjąć w jednym kawałku.

Składniki (dwa 2 osób):

• filet z łososia (ok. 400 g)
• 1 łyżka oliwy
• 1 cytryna
• 1 łyżka masła
• 1 łyżka mąki
• 1 kieliszek wytrawnego białego wina
• pieprz cytrynowy
• sól

Sposób przygotowania:

Płat łososia umyć i podzielić w poprzek na dwa kawałki. Nasmarować solą, skropić cytryną i posypać świeżo mielonym cytrynowym pieprzem. Dno naczynia żaroodpornego nasmarować oliwą, wyłożyć rybę i bez przykrycia wstawić do piekarnika rozgrzanego do 200 stopni Celsjusza na 20 minut.

Pod koniec czasu pieczenia przygotować sos. W rondlu rozpuścić masło, dodać mąkę i na średnim ogniu mieszać przez ok. 1 minutę. Następnie dodać kieliszek wina i szybko wymieszać, by nie powstały grudki. Do sosu można dodać zieleninę, np. koperek lub natkę pietruszki.

Sosem polać rybę zaraz po wyjęciu z piekarnika. Podawać np. z blanszowanym (przez maksymalnie 2-3 minuty) groszkiem cukrowym i plasterkiem cytryny.

Królik w sosie pieczarkowym z dynią makaronową

Mięso królika jest bogate w białko - zawiera go o ponad jedną piątą więcej niż inne gatunki. Na dodatek 90 proc. białka z mięsa królika jest przyswajalne przez człowieka. Zawartość tłuszczu w tym mięsie sięga zaledwie kilku procent, niewielka jest w nim też zawartość cholesterolu.

Swojego królika zrobiłem w sosie pieczarkowym, a podałem z zapieczoną dynią makaronową.

Składniki:

• 1 tusza królika
• 500 g pieczarek
• 2 średniej wielkości cebule
• 1 główka czosnku
• 1 cytryna
• 250 ml śmietanki 30 proc.
• 2 łyżki klarowanego masła
• 1 dynia makaronowa
• zielona czubryca
• pieprz i sól do smaku

Sposób przygotowania:

Tuszę królika umyć i rozebrać na porcje. Natrzeć solą, pieprzem i czubrycą.

Na klarowanym maśle zeszklić cebulę. Dodać pokrojone w ćwiartki pieczarki, podsmażać razem przez 5 minut, po czym przełożyć na dno żaroodpornego naczynia.

Dolać 1/4 szklanki wody, dodać kilka ziaren ziela angielskiego i kilka liści laurowych. Na wierzch wyłożyć królika, pomiędzy porcje mięsa włożyć dwie połówki cytryny i przeciętą na pół główkę czosnku.

Naczynie przykryć i wstawić do piekarnika nagrzanego do 150 stopni Celsjusza. Razem z królikiem włożyć do piekarnika całą dynię makaronową. Piec 45 minut, po czym zwiększyć temperaturę do 200 stopni Celsjusza i piec jeszcze 15 minut.

Po tym czasie wyjąć królika z naczynia. Do powstałego sosu dodać śmietankę i zredukować do odpowiedniej gęstości.

Upieczoną dynię przekroić na pół, usunąć pestki, a miąższ wyjąć widelcem. Doprawić do smaku solą i pieprzem.

Dynia makaronowa 'Pyza'

Dynia makaronowa po upieczeniu

Sos boczniakowy

Boczniak ostrygowaty jest nadrzewnym grzybem, występującym na martwym drewnie gatunków drzew liściastych. Można go też uprawiać na słomie, co szczególnie polecam posiadaczom ogrodów. W sklepach ogrodniczych można kupić gotowe baloty zaszczepione grzybnią boczniaka. Grzyb ten może być uprawiany przez cały rok - nawet baloty, które zimą zamarzły, wiosną owocują dalej, wydając przez cały ten okres 4-6 kilogramów grzybów. Należy przy tym pamiętać, że boczniak do prawidłowego owocowania potrzebuje dostępu światła.

Zbierając lub kupując boczniaki w sklepie, lepiej wybierać te mniejsze, z lekko podwiniętym brzegiem kapelusza. W tej fazie rozwoju owocniki są jędrne i mają delikatny miąższ.

Grzyby należy przechowywać w lodówce wraz z trzonami (ogonkami), które odcina się dopiero bezpośrednio przed przygotowaniem potrawy. Dzięki temu dłużej zachowują one świeżość.

Sos śmietanowy z boczniakami ma wyrazisty smak i doskonale pasuje do mięs. W niczym nie ustępuje temu z pieczarek. Trzeba tylko pamiętać, że boczniaków nie należy zbyt długo dusić - powinny zachować swoją jędrność.

Składniki:

• 500 g boczniaków (standardowe opakowanie)
• 2 spore szalotki
• czubata łyżka masła klarowanego
• 1 łyżeczka tymianku
• 1 łyżka grzybowego sosu sojowego
• szczypta mielonej gałki muszkatołowej
• pieprz i sól
• śmietana 30 proc. (200g)
• 
  

Sposób przygotowania:

Na maśle zeszklić cebulę i dodać umyte i pokrojone w paski grzyby. Doprawić pieprzem, gałką muszkatołową i roztartym w dłoniach tymiankiem (świeżego rozcierać nie trzeba) i dusić 5-7 minut na małym ogniu pod przykryciem. Dodać sól i grzybowy sos sojowy i dusić jeszcze 2-3 minuty. Dodać śmietanę i zredukować sos do pożądanej konsystencji.

Sos kurkowy z tymiankiem

Sos z kurek (pieprznika jadalnego) jest jednym z moim ulubionych sosów grzybowych. Robi się go bardzo szybko, a przyprawiony tymiankiem smakuje naprawdę obłędnie. Świetnie pasuje do delikatnych mięs, takich jak polędwiczki wieprzowe. Sezon na kurki w pełni, więc koniecznie wybierzcie się do lasu!

Wybierzcie się na kurki, sezon w pełni!

Składniki:

• 1/2 małego pora
• 250 g kurek
• 1 łyżka masła
• 1 łyżeczka miodu
• 1 ząbek czosnku
• tymianek
• sól
• pieprz
• łyżeczka jasnego sosu sojowego
• śmietana 30 proc. (małe opakowanie)
• sok z połowy cytryny

Przygotowanie:

Pora posiekać w kostkę i zeszklić na maśle. Dodać kurki i posiekany ząbek czosnku. Gdy odparuje woda, którą puszczą grzyby, dodać sok z cytryny, miód, sos sojowy, pieprz i około 1 łyżeczki tymianku  (świeżego lub suchego, roztartego w moździerzu). Na koniec - po łyżce - dodawać śmietanę. Gotować, cały czas mieszając, aż sos zredukuje się do pożądanej gęstości. Jeśli trzeba, doprawić solą.

Sos kurkowy na porze jest delikatniejszy od tego na cebuli